DAİB 89’uncu yılında.
Banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk.
Adı kaydında önemli bir kuruluş.
Önceliği ‘İhracatçıları teşkilatlandırmak suretiyle, ihracatı artırmak, ihracatçıların mesleki faaliyetlerini ve ilişkilerini düzenlemek’ olan mesleki kuruluşunun asıl ve en önemli işlevi bölgesel ürünleri dış pazarlara taşımak, bu amaçla yerel ihracat ürünleri üretimini artırmak, istihdam oluşturmak.
Özellikle Erzurum ve öncelikle bölge ekonomisi için hayati önemi var.
Ancak..
Türkiye İhracatçılar Meclisinin aylık verilerine bakıldığında özellikle Erzurum’dan ihracat yapılan ülkeler oldukça sınırlı.
Büyük alımlar yapan ülkelere ihracat hemen hiç yok düzeyinde.
Çoğu ülkelere ihracat ise sadece tabela görünümünde.
Suudi Arabistan, Kuveyt, ABD, Rusya Federasyonu, Arjantin, Brezilya, Kanada, Hindistan, Japonya, Güney Kore gibi ülkelere yapılan ihracat ya yok ya da sadece görüntüde.
AB ülkeleri pazarında Erzurum yok gibi.
3’üncü Dünya ülkelerine yapılan ihracat ise ne ihracatçıya ne de dış satım yapan il ve bölgeye önemli bazda katma değer sağlamıyor.
İşin gerçeği bu.
Mesela Erzurum 2025 yılında sadece 40.8 milyon dolarlık ihracat yapabilmiş.
Mesela Erzurum kaydettiği ihracat değeri ölçütünde 2025’i 72’inci sırada tamamlamış.
Ticaret Bakanlığı verilerine bakıldığında ise ithalat ihracatı fersah fersah geçmiş.
DAİB belki mesleki teşekkül.
Ama önceliği Erzurum özelinde ihracat yapılan ülke sayısını ve ihracat değerini artırmak olmalı.
Başka illere ait üretim kalemlerinin, mesela Zeytin gibi, otomotiv gibi, Çelik gibi ürünlerin, Erzurum üzerinden ihracatı yapılmamalı.
Bu şehrin ve bu bölgenin kendi tarımsal üretimi dikkate alınmalı ve önceliği tarım ve hayvancılık olan bölgede ağırlık tarımsal ürünlere verilmeli.
Sektörler kaydında bölge ve ile katma değer özellikle de istihdam sağlayanlar öne çıkarılmalı.
Bizim yine DAİB özelinde yeni dönem için birkaç önerimiz daha var.
Mesela TİM verileri özelinde aylık bölgesel değerlendirme yapılmıyor.
Kayseri, Gaziantep, Konya, Denizli, Kahramanmaraş yapıyor, Erzurum’dan maalesef ses yok.
DAİB TÜFE verileri de dahil, bölgesel ekonomik verileri de değerlendirmiyor.
DAİB il ekonomisine ait kayıtları paylaşmalı..
Yani ses getirmeli.
Bu 89 yıllık bir kuruluş için önemli bir eksiklik.
Oysa DAİB Bölge ve Erzurum ekonomisinin nabzını tutmak durumunda.
Yani DAİB sadece mesleki teşekkül olma durumundan çıkmalı ve il, bölge ekonomisinde öncü olmalı.
Erzurum ve Bölgenin ekonomik üretim öncelikleri belirlenerek buna yoğunlaşılmalı.
Özellikle coğrafi işaret almış ürünler dış pazara taşınmalı.
Mesela artık Erzurum’un coğrafi işaretli ürünleri AB’den de tescil almalı ve bunu DAİB sağlamalı.
Biz sadece öneriyoruz.
DAİB, sadece DAİB olarak kalmamalı.
Umarız..
İnşallah..